Kort geding in de praktijk, deel 2: Wanneer is een vordering tot betaling van achterstallige en toekomstige huur in kort geding toewijsbaar?

In deze reeks worden kortgedinguitspraken uit de rechtspraktijk belicht. In deze uitspraak van de rechtbank Noord-Holland [1] staat de vraag centraal of een verhuurder in kort geding betaling van de huur kan vorderen.

In deze zaak ging het om de huur van onbebouwde grond, met de bedoeling dat de huurder op die grond elektrische laadstations aan zou leggen. Uiteindelijk werden de laadstations nooit geplaatst omdat huurder de financiering van het project niet rond kreeg. Huurder stopt na verloop van tijd met betalen van de huur. Verhuurder stelt in kort geding de vordering tot betaling van de achterstallige en toekomstige huur in. De huurder betoogde dat de huurovereenkomst helemaal niet in werking was getreden. Kortgedingrechters zijn terughoudend met het toewijzen van een geldvordering in kort geding. In deze zaak zet de kortgedingrechter duidelijk en overzichtelijk uiteen wanneer een geldvordering in een kort geding voor toewijzing in aanmerking kan komen. Om die reden behandelen we de uitspraak in deze reeks.

Terughoudendheid bij toewijzing van een geldvordering in kort geding

Een kort geding is een versnelde procedure waarin de kortgedingrechter in spoedeisende zaken een voorlopige beslissing neemt. Er moet dus reden zijn om snel in te grijpen en een kort geding dient niet als vervanging van een normale (bodem)procedure. Dan zou immers iedereen die meent geld van een ander te krijgen een kort geding starten, want een gewone (bodem)procedure - de procedure waarin de rechter het geschil uitgebreid behandelt en een definitief oordeel geeft - kan lang duren. Het is daarnaast natuurlijk mogelijk dat bij toewijzing van een geldvordering in kort geding, diezelfde vordering in een latere gewone (bodem)procedure alsnog wordt afgewezen. Als dit gebeurt heeft de partij die moet betalen recht op terugbetaling.

Maar er bestaat natuurlijk een risico dat terugbetaling niet meer kan. Als de ontvangende partij het geld al heeft uitgegeven – en verder geen vermogensbestanddelen heeft waarop een eventuele terugvordering kan worden verhaald – is het goed mogelijk dat de andere partij naar het geld kan fluiten. Het zogenaamde restitutierisico. Oók daarom zijn kortgedingrechters terughoudend met het toewijzen van een geldvordering. Dit betekent echter niet dat een geldvordering nooit wordt toegewezen. Wanneer aan de juiste voorwaarden wordt voldaan, kan een kort geding juist een effectief middel zijn om snel betaling af te dwingen.

De maatstaf voor toewijzing van een geldvordering in kort geding

Spoedeisend belang

Om een kort geding aanhangig te kunnen maken, moet de eiser dus een “spoedeisend belang” hebben. Een vordering in kort geding kan alleen worden toegewezen als van eiser redelijkerwijs niet kan worden verlangd dat hij de uitkomst van een gewone (bodem)procedure afwacht. Dit kan immers een jaar of langer in beslag nemen.

Of van eiser kan worden gevergd dat hij een bodemprocedure afwacht, hangt af van het voorlopig karakter van het rechterlijk oordeel en de mate van ingrijpendheid van de gevolgen bij toe- of afwijzing van de vordering.

Het toetsingskader voor geldvorderingen in kort geding

Een geldvordering komt in aanmerking voor toewijzing in kort geding als aan de volgende vereisten wordt voldaan:

• het bestaan en de omvang van de vordering is in voldoende mate aannemelijk;
• uit hoofde van onverwijlde spoed is een onmiddellijke voorziening vereist; en
• het risico van onmogelijkheid van terugbetaling, bij afweging van de belangen van partijen, staat niet aan toewijzing in de weg (“het restitutierisico”).

Deze vereisten worden veelal als “communicerende vaten” gezien. De vereisten kunnen namelijk niet volledig los van elkaar worden beoordeeld. Het hoge niveau van het ene vereiste kan het lage niveau van het andere vereiste opheffen. Anders gezegd: als het bestaan van de vordering zeer aannemelijk is, dan hoeven minder zware eisen te worden gesteld aan vereiste spoedeisendheid. En omgekeerd.

Niet elke vordering leent zich voor een kort geding

Ten slotte is niet elke vordering geschikt om ingesteld te worden in een kort geding. Van belang is dat de vordering die ten grondslag ligt aan het kort geding voldoende aannemelijk is. Ook moet het in voldoende mate waarschijnlijk zijn dat die vordering in een gewone (bodem)procedure zal worden toegewezen. De feiten rondom die vordering moeten voldoende duidelijk zijn en de rechter moet de gevolgen van een te geven beslissing kunnen overzien. Voor nadere bewijslevering, zoals het horen van getuigen, is in kort geding geen plaats.

Relevantie voor de praktijk

Hoewel een geldvordering in kort geding met terughoudendheid wordt beoordeeld, betekent dit niet dat een verhuurder (of andere schuldeiser) steeds een gewone (bodem)procedure moet afwachten. Van belang is echter wel dat de vordering goed wordt onderbouwd. Daarbij moeten de verschillende vereisten die gelden voor toewijzing van een geldvordering in kort geding in samenhang worden beoordeeld. Deze vereisten functioneren als “communicerende vaten”. Een kort geding kan, mits zorgvuldig voorbereid, wel degelijk een effectief middel zijn om op korte termijn betaling af te dwingen. Zoals altijd zijn de feiten in iedere zaak anders. Die hebben wij nu niet in detail besproken, maar de kortgedingrechter verwierp het verweer van de huurder en veroordeelde de huurder niet alleen tot betaling van de achterstallige huur maar ook om de toekomstige huurtermijnen te voldoen. In deze zaak, die uiteraard de nodige bijzondere details bevatte, leidde een dergelijke voldoende onderbouwing ertoe dat de vordering tot betaling van de huurachterstand door de kortgedingrechter inderdaad werd toegewezen.

Betaalt uw huurder de huur niet? Of heeft u een andere geldvordering die snel betaald moet worden? Tijdig juridisch advies is in dergelijke situaties essentieel. Neem gerust contact op met Ton van Oosten, Franka Kramer of één van onze andere specialisten. Wij denken graag mee.

 ------

[1] Rechtbank Noord-Holland 24 april 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:7574